W roku 1972 umieszczono na zabytkowej attyce wieży bramy górnej w Głuchołazach okazały napis: 750 lat Głuchołaz. Jeśli wierzyć temu, co napisano, miasto nasze zostało założone w roku 1222. Wiarygodność tej daty byłaby niezaprzeczalna, gdyby poparto ją odpowiednim dokumentem - aktem nadania praw miejskich. Niestety, ani aktu nadania praw miejskich, ani innego dokumentu dotychczas nie znaleziono. Czy zatem data ta jest tworem czyjejś fantazji? Niezupełnie. Jak wynika z późniejszych kronik, zapisów i publikacji jest to przybliżona data założenia miasta.
Obszerna niemiecka Monografia Nysy i okolic - Miasto i Zdrój Głuchołazy podaje, że miedzy 1220, a 1230 rokiem przybyła na teren dzisiejszych Głuchołaz grupa osadników niemieckich. Wędrowali oni wzdłuż rzeki Białej i zatrzymali się w miejscu, gdzie dolina rzeki zwęża się, a strome wzgórza po obu stronach rzeki tworzą malowniczy wąwóz.

    Historycy i publicyści niemieccy opisujący najdawniejsze dzieje miasta uważają, że zamieszkiwała je ludność rdzennie niemiecka. Nie przeczą jednak temu, że po Wandalach przybyli na te tereny Słowianie, którymi rządzili książęta piastowscy. Książęta ci jednak - jak twierdzą historycy niemieccy - wychowywani byli na dworach niemieckich w zbytku i dostatku. Nic zatem dziwnego, że po powrocie na tereny swoich włości, pragnąc dorównać książętom niemieckim, obciążali chłopów coraz większymi daninami i świadczeniami. Dla utrwalenia zaś wpływów niemieckich na tych terenach wydawano chętnie córki książąt niemieckich za Piastów. Miały one podobno decydujący wpływ na gospodarcze i polityczne poczynania mężów.

Autor: Stefan Morajko

o autorze

     Głuchołazy założono za panowania księcia piastowskiego Henryka I Brodatego. Był on najwybitniejszą a jednocześnie najbardziej kontrowersyjną postacią spośród śląskich Piastów. Trudno się dziwić, że historycy niemieccy (C. Grunhagen, K.Lamprecht) uważali księcia za rodowitego Niemca, niemieckiego patriotę, którego głównym celem była germanizacja Śląska.

     Walka Henryka Brodatego z biskupami przeszkadzała mu w realizacji podstawowych zadań gospodarczych i politycznych. Dokonywał więc w pewnych okresach ustępstw na rzecz biskupa, które pozwalały mu na zajęcie się ważnymi sprawami państwowymi. Tak było w latach 1218-1223 w okresie wypraw na Prusy, kiedy to książę udzielił biskupowi Wawrzyńcowi pewnych przywilejów. Wykorzystując je biskup Wawrzyniec zaczął za przykładem księcia, a może za jego radą, kolonizować na wielką skalę tereny kasztelanii otmuchowskiej i Ziemi Nyskiej. Zaczęły napływać liczne rzesze Walonów i Niemców. Ziemia Nyska nie był bezludną. Od VII wieku tereny Śląska zamieszkiwały plemiona słowiańskie: Ślężanie, Opolanie, Gołęszyce, Dziadoszanie i Bobrzanie.