testowy tekst, który się pewnie kiedyś wyświetli :)


Historia Głuchołaz
Do XVI wieku mieszkańcy grodu trudnili się głównie wydobywaniem złota. Oblicza się, że przez około 250 lat eksploatacji głuchołaskich złóż uzyskano tu blisko 2800 kilogramów kruszcu. Źródłem utrzymania mieszkańców było także rolnictwo. Pomyślnie rozwijały się też takie rzemiosła jak piekarnictwo, rzeźnictwo czy szewstwo. Właściciele domów w mieście mieli dodatkowo przywilej warzenia piwa i jego sprzedaży. Na początku XVI wieku zaczęły w mieście powstawać murowane kamienice, a w 1552 roku w rynku stanął renesansowy ratusz. Wybrukowano wówczas miejskie ulice. Działania militarne wojny trzydziestoletniej oraz wojen śląskich i napoleońskich ominęły Głuchołazy, jednak ciągłe przemarsze i stacjonowanie wojsk wyniszczyło miasto. Ponowny jego rozwój nastąpił w drugiej połowie XIX wieku, zwłaszcza po wybudowaniu w 1875 roku linii kolejowej. Połączyła ona Nysę z Opawą, a od roku 1888 także z Wiedniem i Pragą. W mieście powstały wówczas liczne zakłady przemysłowe. Nastąpił również szybki rozwój części zdrojowej Głuchołaz, która niebawem stała się znanym na Śląsku uzdrowiskiem z licznymi sanatoriami, domami wczasowymi i pensjonatami. W tutejszych sanatoriach stosowano zabiegi wodolecznictwa.


Zabytki Głuchołaz

Wieża Bramy Górnej
wzmiankowana w 1418. Obecną, 25-metrową, postawił ok. 1600 wójt głuchołaski. Później została ozdobiona renesansową attyką ze strzelnicami (kamienne rzygacze). Ceglany hełm, nie harmonizujący z całością, dodano w 1902. Pierwotnie nakrywał wieżę renesansowy dach pogrążony. Jeszcze w 2 poł. XIX w. istniała obok wieży brama z attyką. Siedział w niej celnik, pobierający opłaty od wwożonych do miasta towarów, dlatego sprytniejsi przemykali się przez mury lub wchodzili nocą, budząc strażnika uporczywym kołataniem. Na szczycie hełmu metalowa chorągiewka w kształcie głowy kozy. Pochodzi ona ze starego ratusza, a daty 1631 i 1795 dotyczą remontów ratusza, a nie wieży, W latach 70. została odnowiona, zbudowano drewniane schody na attykę - w sezonie był tu punkt widokowy. Od lata 1994 opiekują się wieżą i czasem udostępniają zwiedzającym głuchołascy harcerze.
Kościół młodzieżowy św. Franciszka
Głuchołascy ewangelicy, których liczba znacznie wzrosła w XIX w., mieli dom modlitwy w wynajętych pokojach u farbiarza Kapsa. Ponieważ gmina była uboga, pastora opłacało Towarzystwo Gustawa Adolfa. Należały do niej akoliczne wsie, m. in. Jarnołtówek, Podlesie, Sławniowice, Nowy Świętów. Pomyślano o budowie kościoła, gdy dom modlitwy okazał się za mały, a hałas domowników i gołębi przeszkadzał w modlitwie. Świątynia powstała dzięki hojnym darom, m. in. od księżniczki holenderskiej Marianny, i kolektom w śląskich kościołach. Kamień węgielny położono 14 VI 1865. Projekt opracował (za darmo) i kierował budową Hartmann z Nysy. Budowa została przerwana przez wojnę z Austrią, do której powołano też murarzy. Po skończonej wojnie, gdy wojska pruskie wracały od Zlatych Hor, ich serca krzepił widok wielkiej flagi pruskiej, powiewającej na wieży nowego kościoła. 12 XII 1866 konsekrowano kościół, który otrzymał imię Pokoju Bożego, na pamiątkę zwycięskiej wojny. Wnętrze urządzono darami: marmurowy ołtarz główny z 1890 podarował właściciel kamieniołomów w Sławniowicach, a chrzcielnicę - głuchołaski kamieniarz. Do kościoła dyrektor sądu powiatowego z Nysy dr Koch zakupił 3 dzwony (zarekwirowane podczas I wojny świat.). Nawiązanie do gotyku (wysoka wieża ze sterczynami, wyposażenie) było typowe dla świątyń ewangelickich, jakich wiele powstało na Śląsku w 2 poł. XIX w.


Search:

[ 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z ]