 |
Miasto Głuchołazy pomyślane od chwili założenia jako warownia pograniczna musiało być umocnione. Początkowo opasano je wałem ziemnym, palisadą i fosą. W 1344 r. Głuchołazy występują jako miasto posiadające wieże obronne, musiało więc wtedy już mieć fortyfikacje murowane. Istniały dwie bramy miejskie: Nyska (pierwsza wzmianka z 1315 r.), później zwana Dolną (1374 r.), i Górna, wzmiankowana w 1418 r. Fortyfikacje miejskie w początkach XVII wieku były zaniedbywane i zrujnowane (według informacji z lat 1603 i 1622). Około 1600 r. staraniem wójta została wzniesiona baszta przy bramie Górnej, zachowana do dnia dzisiejszego. W 1552 r. wzniesiono staraniem wspomnianego już burmistrza Kirchnera ratusz renesansowy w zachodniej części rynku. Był to czworokątny budynek z kamienia łamanego, piętrowy, ze sklepioną piwnicą, podcieniami i drewnianymi schodami zewnętrznymi; dach zdobiła wieżyczka. Na piętrze mieściły się sala posiedzeń rady, kasa i pomieszczenia dla pisarza miejskiego. Pod schodami ulokowano po stronie wschodniej dwa sklepy, po stronie zachodniej zaś - wozownię. Tenże burmistrz Kirchner zbudował browar miejski. Ciekawa w okolicy Głuchołaz jest zabudowa Jarnołtówka , która znad rzeki wspina się na stoki Biskupiej Kopy. Dokumenty wspominają o osadzie już z 1268 r. Była to wioska zamieszkana głównie przez górników, ryjących Opawy i przeszukujących aluwia Złotego Potoku w poszukiwaniu złota i innych kruszców. Obszar Gór Opawskich obfituje w różnorodne pod względem trudności trasy rowerowe oraz szlaki turystyczne Leżąca w Górach Opawskich Pokrzywna jest jedyną na Śląsku Opolskim miejscowością usytuowaną wśród typowego krajobrazu górskiego. Wieś rozłożyła się w dolinie Złotego Potoku, płynącego przez Zlate Hory w Czechach, Jarnołtówek, Moszczankę i Łąkę Prudnicką aż do połączenia z rzeką Prudnik pod miastem o tej samej nazwie. Przez okolicę Pokrzywnej, w okresie średniowiecza przebiegała granica pomiędzy posiadłościami biskupów wrocławskich (od XIV w. biskupim księstwem nyskim) a okręgiem Prudnika, leżącym początkowo w granicach Moraw, a następnie - od 1337 r. - wchodzącym w skład posiadłości piastowskich książąt opolsko-niemodlińskich. Historia Głuchołaz Do XVI wieku mieszkańcy grodu trudnili się głównie wydobywaniem złota. Oblicza się, że przez około 250 lat eksploatacji głuchołaskich złóż uzyskano tu blisko 2800 kilogramów kruszcu. Źródłem utrzymania mieszkańców było także rolnictwo. Pomyślnie rozwijały się też takie rzemiosła jak piekarnictwo, rzeźnictwo czy szewstwo. Właściciele domów w mieście mieli dodatkowo przywilej warzenia piwa i jego sprzedaży. Na początku XVI wieku zaczęły w mieście powstawać murowane kamienice, a w 1552 roku w rynku stanął renesansowy ratusz. Wybrukowano wówczas miejskie ulice. Działania militarne wojny trzydziestoletniej oraz wojen śląskich i napoleońskich ominęły Głuchołazy, jednak ciągłe przemarsze i stacjonowanie wojsk wyniszczyło miasto. Ponowny jego rozwój nastąpił w drugiej połowie XIX wieku, zwłaszcza po wybudowaniu w 1875 roku linii kolejowej. Połączyła ona Nysę z Opawą, a od roku 1888 także z Wiedniem i Pragą. W mieście powstały wówczas liczne zakłady przemysłowe. Nastąpił również szybki rozwój części zdrojowej Głuchołaz, która niebawem stała się znanym na Śląsku uzdrowiskiem z licznymi sanatoriami, domami wczasowymi i pensjonatami. W tutejszych sanatoriach stosowano zabiegi wodolecznictwa. Zabytki Głuchołaz Kościół Świętego Rocha Był to kościół pogrzebowy, na dawnym cmentarzu (od 1673). W czasie epidemii, szczególnie dżumy, pielgrzymowano do tego kościółka, modląc się do patrona od tej choroby. Jego powstanie datowane jest ok. 1350 (wielka epidemia "czarnej śmierci" w Europie). Na obrazie, przedstawiającym Głuchołazy rzekomo w czasie powodzi z 1460, namalowano i kaplicę św. Rocha. Rzecz w tym, ze obraz powstał w... 2 poł. XVII w. Proboszcz Eliasz Bom w swoim "Inwentarium", czyli opisie parafii zaznacza wyraźnie, że kościółek powstał w latach 1626-27 z własnych środków plebana. W tym czasie miasto nawiedziła wielka epidemia dżumy. Kościółek poświęcono latem 1628. Co tydzień odprawiana była msza św. za zmarłych, a na św. Rocha - uroczystości z procesją ulicami, gdzie zaraza zbierała największe żniwo. Fundatorzy tej mszy obdarowali proboszcza... domem z ogrodem i kawałkiem roli! Do 1866 wokół kościółka był rmentar? Podatkowo edv cmentarz bvł jeszcze wokół fary, tutaj chowano parafian ze wsi. Walący się niemal kościółek odnowił w 1860 proboszcz Bulang; remont był też kilka lat temu. Kościółek posiada cechy gotyckie (trójboczna absyda, drewniana wieżyczka z dzwonkiem, ostrołukowe okna i portal). Wnętrze różnostylowe, nakryte płaskim stropem. Ołtarz (1625) późnorenesansowy, zwieńczony Pelikanem (symbol Chrystusa), z ośmiobocznym obrazem na drzewie autorstwa SchOnfeldera, przedstawiającym Dzieciątko w ramionach Matki, powstrzymujące karzącą rękę Boga (z piorunem i młotem). Mury obronne znajdują się przy ul. M. Skłodowskiej-Curie (najlepiej zachowane) i obok poczty. Już w dokumencie z 1263 wspomniane są Głuchołazy i Paczków jako warownie (w Paczkowie ocalał do dziś prawie cały system umocnień). Pierwotnie miasto otoczone było wałem ziemnym z fosą i drewnianą palisadą z wieżami. Wodę do fosy doprowadzał specjalny kanał. Kolejny kanał spełniał rolę wodociągu miejskiego, co znakomicie zwiększało zagrożenie powodziowe i... epidemiczne. Wejścia strzegła Brama Dolna (Nyska, wzmiankowana w 1315, dziś nie istniejąca) i Brama Górna (obok zachowanej do dziś wieży). Obwarowania murowane, jeszcze bez baszt, postawiono ok. 1350 na polecenie bpa Przecława z Pogorzeli, znanego zresztą bardziej ze swoich zamiłowań rycerskich i myśliwskich niż z posługi duchownej. Podczas najazdu husytów mury zostały częściowo zburzone i miano je rozebrać do końca zgodnie z umową między bp wrocławskim a przywódcami husyckimi. Ostatecznie obniżono obwarowania do połowy i dopiero po 1460 dokonano odbudowy. Miasto niezbyt starało się o mury, co wskazują dokumenty z czasu kłótni z wójtem Adelsbachem. Dopiero w czasie wojny trzydziestoletniej rozbudowano umocnienia o zewnętrzne basteje, raweliny i szańce ziemne (1632). Dokument biskupa z 1472 nakazuje wójtowi Gerlachowi budowę wieży z wartownią, na co miasto miało dać drzewo. Wieża ta stała obok wójtostwa. Każdy dorosły mieszczanin miał obowiązek posiadania "mocnej długiej rury" z flaszą na proch, lontami i ołowiem. Gdy strażnik ogłosił alarm, pędzono na mury. Były specjalne bractwa samoobrony poszczególnych cechów i np. tkacze musieli dbać o proch i lonty. W 1590, gdy groził najazd turecki, zakładano bractwa strzeleckie (kurkowe).
|
|
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||
