 |
Miasto Głuchołazy pomy¶lane od chwili założenia jako warownia pograniczna musiało być umocnione. Pocz±tkowo opasano je wałem ziemnym, palisad± i fos±. W 1344 r. Głuchołazy występuj± jako miasto posiadaj±ce wieże obronne, musiało więc wtedy już mieć fortyfikacje murowane. Istniały dwie bramy miejskie: Nyska (pierwsza wzmianka z 1315 r.), póĽniej zwana Doln± (1374 r.), i Górna, wzmiankowana w 1418 r. Fortyfikacje miejskie w pocz±tkach XVII wieku były zaniedbywane i zrujnowane (według informacji z lat 1603 i 1622). Około 1600 r. staraniem wójta została wzniesiona baszta przy bramie Górnej, zachowana do dnia dzisiejszego. W 1552 r. wzniesiono staraniem wspomnianego już burmistrza Kirchnera ratusz renesansowy w zachodniej czę¶ci rynku. Był to czworok±tny budynek z kamienia łamanego, piętrowy, ze sklepion± piwnic±, podcieniami i drewnianymi schodami zewnętrznymi; dach zdobiła wieżyczka. Na piętrze mie¶ciły się sala posiedzeń rady, kasa i pomieszczenia dla pisarza miejskiego. Pod schodami ulokowano po stronie wschodniej dwa sklepy, po stronie zachodniej za¶ - wozownię. Tenże burmistrz Kirchner zbudował browar miejski. Ciekawa w okolicy Głuchołaz jest zabudowa Jarnołtówka , która znad rzeki wspina się na stoki Biskupiej Kopy. Dokumenty wspominaj± o osadzie już z 1268 r. Była to wioska zamieszkana głównie przez górników, ryj±cych Opawy i przeszukuj±cych aluwia Złotego Potoku w poszukiwaniu złota i innych kruszców. Obszar Gór Opawskich obfituje w różnorodne pod względem trudno¶ci trasy rowerowe oraz szlaki turystyczne Leż±ca w Górach Opawskich Pokrzywna jest jedyn± na ¦l±sku Opolskim miejscowo¶ci± usytuowan± w¶ród typowego krajobrazu górskiego. Wie¶ rozłożyła się w dolinie Złotego Potoku, płyn±cego przez Zlate Hory w Czechach, Jarnołtówek, Moszczankę i Ł±kę Prudnick± aż do poł±czenia z rzek± Prudnik pod miastem o tej samej nazwie. Przez okolicę Pokrzywnej, w okresie ¶redniowiecza przebiegała granica pomiędzy posiadło¶ciami biskupów wrocławskich (od XIV w. biskupim księstwem nyskim) a okręgiem Prudnika, leż±cym pocz±tkowo w granicach Moraw, a następnie - od 1337 r. - wchodz±cym w skład posiadło¶ci piastowskich ksi±ż±t opolsko-niemodlińskich. Historia Głuchołaz Miasto założone zostało w 1222r. a w XIV w. zostało otoczone murami obronnymi. Zdobyte jednak i zniszczone podczas wojen husyckich. W XV i XVI w. Głuchołazy stały się miastem górniczym. Wydobywano złoto i rudy żelaza. Po upadku górnictwa rozwinęło się tkactwo. W XIX w. nast±pił rozwój przemysłu - fabryki i browary, oraz otwarto poł±czenie kolejowe z Nys± i Prudnikiem. W XIX w. powstało także tutaj uzdrowisko wzoruj±ce się na pomy¶le z pobliskiego Jesenika w wykorzystaniu wodolecznictwa. Podczas XX w. dwukrotnie miasto nawiedziły powodzie - w 1903 r. i w 1997 r. wywołuj±c duże straty. Do XVI wieku mieszkańcy grodu trudnili się głównie wydobywaniem złota. Oblicza się, że przez około 250 lat eksploatacji głuchołaskich złóż uzyskano tu blisko 2800 kilogramów kruszcu. ¬ródłem utrzymania mieszkańców było także rolnictwo. Pomy¶lnie rozwijały się też takie rzemiosła jak piekarnictwo, rzeĽnictwo czy szewstwo. Na pocz±tku XVI wieku zaczęły w mie¶cie powstawać murowane kamienice, a w 1552 roku w rynku stan±ł renesansowy ratusz. Wybrukowano wówczas miejskie ulice. W parkowych lasach koło dzielnicy Zdrój, szczególnie od strony Białej Głuchołaskiej zachowały się sztolnie dawnych kopalń złota. Większo¶ć zabezpieczona jest kratami uniemożliwiaj±cymi wej¶cie. Samo uzdrowisko to bardzo ciekawa, choć miejscami jeszcze czekaj±ca na odzyskanie blasku czę¶ć Głuchołaz z pięknymi willami-pensjonatami i mnóstwem zieleni, po¶ród której przy ul. Parkowej jest piękne k±pielisko. Urok okolic Głuchołaz najpełniej widać z wieży widokowej na Górze Parkowej. Zabytki Głuchołaz Ko¶ciół ¦więtego Rocha Był to ko¶ciół pogrzebowy, na dawnym cmentarzu (od 1673). W czasie epidemii, szczególnie dżumy, pielgrzymowano do tego ko¶ciółka, modl±c się do patrona od tej choroby. Jego powstanie datowane jest ok. 1350 (wielka epidemia "czarnej ¶mierci" w Europie). Na obrazie, przedstawiaj±cym Głuchołazy rzekomo w czasie powodzi z 1460, namalowano i kaplicę ¶w. Rocha. Rzecz w tym, ze obraz powstał w... 2 poł. XVII w. Proboszcz Eliasz Bom w swoim "Inwentarium", czyli opisie parafii zaznacza wyraĽnie, że ko¶ciółek powstał w latach 1626-27 z własnych ¶rodków plebana. W tym czasie miasto nawiedziła wielka epidemia dżumy. Ko¶ciółek po¶więcono latem 1628. Co tydzień odprawiana była msza ¶w. za zmarłych, a na ¶w. Rocha - uroczysto¶ci z procesj± ulicami, gdzie zaraza zbierała największe żniwo. Fundatorzy tej mszy obdarowali proboszcza... domem z ogrodem i kawałkiem roli! Do 1866 wokół ko¶ciółka był rmentar? Podatkowo edv cmentarz bvł jeszcze wokół fary, tutaj chowano parafian ze wsi. Wal±cy się niemal ko¶ciółek odnowił w 1860 proboszcz Bulang; remont był też kilka lat temu. Ko¶ciółek posiada cechy gotyckie (trójboczna absyda, drewniana wieżyczka z dzwonkiem, ostrołukowe okna i portal). Wnętrze różnostylowe, nakryte płaskim stropem. Ołtarz (1625) póĽnorenesansowy, zwieńczony Pelikanem (symbol Chrystusa), z o¶miobocznym obrazem na drzewie autorstwa SchOnfeldera, przedstawiaj±cym Dzieci±tko w ramionach Matki, powstrzymuj±ce karz±c± rękę Boga (z piorunem i młotem). Mury obronne znajduj± się przy ul. M. Skłodowskiej-Curie (najlepiej zachowane) i obok poczty. Już w dokumencie z 1263 wspomniane s± Głuchołazy i Paczków jako warownie (w Paczkowie ocalał do dzi¶ prawie cały system umocnień). Pierwotnie miasto otoczone było wałem ziemnym z fos± i drewnian± palisad± z wieżami. Wodę do fosy doprowadzał specjalny kanał. Kolejny kanał spełniał rolę wodoci±gu miejskiego, co znakomicie zwiększało zagrożenie powodziowe i... epidemiczne. Wej¶cia strzegła Brama Dolna (Nyska, wzmiankowana w 1315, dzi¶ nie istniej±ca) i Brama Górna (obok zachowanej do dzi¶ wieży). Obwarowania murowane, jeszcze bez baszt, postawiono ok. 1350 na polecenie bpa Przecława z Pogorzeli, znanego zreszt± bardziej ze swoich zamiłowań rycerskich i my¶liwskich niż z posługi duchownej. Podczas najazdu husytów mury zostały czę¶ciowo zburzone i miano je rozebrać do końca zgodnie z umow± między bp wrocławskim a przywódcami husyckimi. Ostatecznie obniżono obwarowania do połowy i dopiero po 1460 dokonano odbudowy. Miasto niezbyt starało się o mury, co wskazuj± dokumenty z czasu kłótni z wójtem Adelsbachem. Dopiero w czasie wojny trzydziestoletniej rozbudowano umocnienia o zewnętrzne basteje, raweliny i szańce ziemne (1632). Dokument biskupa z 1472 nakazuje wójtowi Gerlachowi budowę wieży z wartowni±, na co miasto miało dać drzewo. Wieża ta stała obok wójtostwa. Każdy dorosły mieszczanin miał obowi±zek posiadania "mocnej długiej rury" z flasz± na proch, lontami i ołowiem. Gdy strażnik ogłosił alarm, pędzono na mury. Były specjalne bractwa samoobrony poszczególnych cechów i np. tkacze musieli dbać o proch i lonty. W 1590, gdy groził najazd turecki, zakładano bractwa strzeleckie (kurkowe).
|
|
||||||||||||||
|
||||||||||||||||
