 |
Głuchołazy to przygraniczne miasto w województwie opolskim o charakterze wypoczynkowym i sanatoryjnym. Zarazem jest małym ośrodkiem przemysłowym. Miasto leży u stóp Gór Opawskich, pod Parkową Górą zwaną też Górą Chrobrego (543 m n.p.m.), nad rzeką Białą Głuchołaską. Główną atrakcją miasta Głuchołazy są promenady i alejki prowadzące aż na chrobrego, stare miasto, które dotychczas ma średniowieczny układ budynków, a także fragmenty zachowanych murów obronnych. Jednym z najistotniejszych walorów turystycznych gminy Głuchołazy są jej walory krajobrazowe i przyrodnicze. Na piękny krajobraz okolicy składają się przede wszystkim znajdujące się tutaj wzniesienia tworzące Góry Opawskie Na wyższym z nich jest Kopa Biskupia , z której rozciąga się przepiękny widok z jednej strony na okolice Głuchołaz i znajdujące się niedaleko Jezioro Nyskie i Otmuchowskie, a z drugiej strony, na wyższe, leżące już w Republice Czeskiej Góry Jeseniki z najwyższym szczytem Praded. W XIX wieku nastąpił szybki rozwój części zdrojowej Głuchołaz, miasto stało się znanym na Śląsku uzdrowiskiem z licznymi sanatoriami, domami wczasowymi i pensjonatami. Uzdrowisko Głuchołazy znane było ze stosowania zabiegów wodolecznictwa. Do gminy Głuchołazy należy Jarnołtówek - urocza miejscowość wypoczynkowa położona w dolinie Złotego Potoku, u stóp Kopy Biskupiej. Jarnołtówek jest popularnym letniskiem i jednym z niewielu na Opolszczyźnie miejsc, gdzie uprawiać można narciarstwo. Jakkolwiek cały Jarnołtówek jest ładny, to szczególną uwagę zwrócić w nim warto na zakątek (nad Złotym Potokiem i Bolkówką), gdzie stoi budynek pałacyku z XIX w., wybudowanego na dolnej części murów dworu z XVI w. Inną miejscowością o której warto wspomnieć jest Pokrzywna , która jest obok Jarnołtówka główną wsią letniskową w Górach Opawskich. Oprócz dogodnego położenia, oraz dobrego dojazdu Pokrzywna oferuje przyjemny zalew z wybudowaną nad nim sztuczną plażą. Obszar Gór Opawskich obfituje w różnorodne pod względem trudności trasy rowerowe oraz szlaki turystyczne Historia Głuchołaz Miasto założone zostało w 1222r. a w XIV w. zostało otoczone murami obronnymi. Zdobyte jednak i zniszczone podczas wojen husyckich. W XV i XVI w. Głuchołazy stały się miastem górniczym. Wydobywano złoto i rudy żelaza. Po upadku górnictwa rozwinęło się tkactwo. W XIX w. nastąpił rozwój przemysłu - fabryki i browary, oraz otwarto połączenie kolejowe z Nysą i Prudnikiem. W XIX w. powstało także tutaj uzdrowisko wzorujące się na pomyśle z pobliskiego Jesenika w wykorzystaniu wodolecznictwa. Podczas XX w. dwukrotnie miasto nawiedziły powodzie - w 1903 r. i w 1997 r. wywołując duże straty. Do XVI wieku mieszkańcy grodu trudnili się głównie wydobywaniem złota. Oblicza się, że przez około 250 lat eksploatacji głuchołaskich złóż uzyskano tu blisko 2800 kilogramów kruszcu. Źródłem utrzymania mieszkańców było także rolnictwo. Pomyślnie rozwijały się też takie rzemiosła jak piekarnictwo, rzeźnictwo czy szewstwo. Na początku XVI wieku zaczęły w mieście powstawać murowane kamienice, a w 1552 roku w rynku stanął renesansowy ratusz. Wybrukowano wówczas miejskie ulice. W parkowych lasach koło dzielnicy Zdrój, szczególnie od strony Białej Głuchołaskiej zachowały się sztolnie dawnych kopalń złota. Większość zabezpieczona jest kratami uniemożliwiającymi wejście. Samo uzdrowisko to bardzo ciekawa, choć miejscami jeszcze czekająca na odzyskanie blasku część Głuchołaz z pięknymi willami-pensjonatami i mnóstwem zieleni, pośród której przy ul. Parkowej jest piękne kąpielisko. Urok okolic Głuchołaz najpełniej widać z wieży widokowej na Górze Parkowej. Zabytki Głuchołaz Kamienice Wokół rynku, zgrupowane w 4 "kwartałach" (Dolny, Górny, Kościelny i "Ku słońcu"), pochodzą w większości z okresu po pożarach w 1834. Jeszcze w 2 poł. XIX w. na 560 domów w mieście aż 340 było drewnianych! Oczywiście przy rynku stały najokazalsze, a więc murowane, za to na przedmieściach były nawet chaty, kryte strzechą. Są to skromne, zwykle dwupiętrowe budowle o dachach płaskich lub pulpitowych. Poprzednie miały podcienia i attyki. Najwęższe kamieniczki przypominają o średniowiecznym układzie wąskich działek wokół Rynku np. nr 34. Czasem zachowały się sklepione sienie (np. nr 3, 4, 20, 26, 27, 28), dekoracja stiukową (nr 2 - pszczoła, pająk i twarz Hermesa, 3 - gmerki kupca towarów kolonialnych, 6, 26, 27, 28 - te trzy odnowione) czy pilastrowa fasada (nr 6, 20), nawiązująca do klasycyzmu. Wyróżnia się barokowa kamieniczka, mieszcząca dawniej aptekę (założoną w 1810 przez nyskiego aptekarza). Posiada ona szczyt z wolutami i z dekoracją stiukową. Nr 22 ma ciekawą, drewnianą klatkę schodową i stiukową wazę nad drzwiami. Kamienica narożna od ul. Kościuszki - półkoliste balkony. Dom obok dawnego ratusza posiada klasycy styczne obramienia okien. Kościół Parafialny est to najstarszy zabytek miasta. Pierwsza wzmianka o proboszczu, Rudolfie, pochodzi z 1285. Uczestniczył on w pertraktacjach między biskupem Tomaszem a księciem Henrykiem Probusem (por. "Dzieje"). Świątynię postawili pierwsi osadnicy nowo lokowanego miasta już przypuszczalnie ok. 1250 r., za bpa Tomasza I. Wiadomo o tym z przywileju parafialnego, który tutejszy kościół otrzymał w 1315. Dokument ten zatwierdzał wszelkie daniny, jakie poddani rolnicy (część mieszkańców Konradowa, Bodzanowa i Starego Lasu) zobowiązani byli dostarczać proboszczowi - zboże, czynsz w srebrze, kury itp. Skończyło się to w czasach pruskich. Później przybyły do tego majątku dwa lasy w okolicach Mikulovic, które kościół posiadał jeszcze przed wojną. Ciekawe okazuje się pochodzenie wezwania kościoła, które wiąże się może z poprzednikiem Tomasza - bp Wawrzyńcem (pochodzącym z polskiego rodu Doliwów), co mogło by świadczyć o jeszcze wcześniejszym rodowodzie kościoła. Ponadto, jak chce legenda, męczennik św. Wawrzyniec miał pieczę nad skarbcem gminy chrześcijańskiej w Rzymie, przez co uznawany był w średniowieczu za patrona "złotych górników" i Frankonii, skąd prawdopodobnie przybyli do Głuchołaz pierwsi osadnicy. Już z pocz. XIV w. znana jest pieczęć parafii, przedstawiająca patrona na ruszcie i sześcioramienną gwiazdę. Kościół od początku był murowany, początkowo w stylu romańsko-gotyckim.
|
|
||||
|
||||||
