Miasto nazwane perłą Jesenicka ze względu na swoje przepiękne położenie w przyrodzie - leży w dorzeczu rzek górskich Starzycz (Staříč) i Biała (Bělá) gdzie przebiegają i drogi, które je łączą poprzez Ramzowskie i Czerwonohorskie siodło (Červenohorské sedlo) z okolicznym światem. Spływ obu tych rzek wytworzył tu rozległe żwirowisko,także około 1260 roku pierwsi osadnicy zaczęli miejsce to nazywać Frywaldow (frei vom Walde). Na początku była to wieś ale w krótkim czasie stała się miastem ( około 1267 roku). Już około 1290 roku miasto stało się siedzibą "vikbildu", okręgu administracyjnego zarządzającego 10 wsiami, w których wójt miejski miał prawo wydawać wyroki śmierci. Bezpiecznym miejscem miasta bez murów obronnych była twierdza. Na początku XVI wieku miasto nękały częste najazdy rabunkowe. Z tego okresu (1326 r.) wywodzą się również ważne zmiany o kuźniach znajdujących się blisko miasta. W tym czasie było ich tam trzynaście. Można się domyśleć, że chodziło o produkcję żelaza dobrej jakości, ponieważ z dwóch wiadomości z końca XIV wieku wiemy, że dobrze się sprzedawała w Anglii. Wraz ze spadkiem wydobycia rudy zanikły i kuźnie wraz z górniczymi wioskami. Na początku XV wieku żelazo kuło się tu tylko na dwóch miejscach. W tym czasie wójtem miasta był Hynek z Muszyna, który ze względu na swoje zamiłowanie do husytyzmu był odwołany z funkcji wójta. Nowy rozmach wydobycia nie tylko rudy żelaza ale złota i srebra przyniosło miastu w 1506 roku statut miasta górniczego ale przede wszystkim miasto stało się majątkiem znanej rodziny przedsiębiorców - Fuggerów z
Augzburga. Firma ta po wydobyciu głównych złóż rudy, w 1547 roku sprzedała miasto wraz z przylegającymi wioskami ponownie biskupowi wrocławskiemu. Od tego czasu w Jeseniku rezyduje patrymonialny urzędnik zarządzający do 1848 roku obszarem od Mikulowic aż po Ramzową i Filipowice. Wizja działalności górniczej rozwiała się już w XVI wieku. Wówczas miasto ujęło się skromniejszego ale trwalszego źródła dochodu - płóciennictwa. Zwłaszcza przedmieście Swoboda było zamieszkałe pracownikami przędzalni i płóciennikami, którzy gotowe wyroby wywozili do całej Europy i nowo odkrytych zamorskich osad. Rzemieślniczy charakter miasta potwierdza wiele cechowych odznaczeń udzielonych miastu na przełomie XVI i XVII wieku.